Rosenbach i Dubois
Leczenie sugestią za pośrednictwem hipnozy od dawna budziło u wielu poważnych badaczy zastrzeżenia i niechęć ze względu na pierwiastek tajemniczości, bez którego hipnotyzer nie może się obejść. Dążeniem wielu psychoterapeutów było przeto stworzyć metodykę oddziaływania leczniczego na jawie. Ottomar Rosenbach w swej książce ma temat leczenia psychicznego (nerwowości (1897) stworzył zasady „terapii wychowawczej", w której zwracał się do inteligencji chorego, aby odrzucił błędne wyobrażenia i zdyscyplinował swoje doznania i ruchy. Podobnie Paul-Charles Dubois apelował na jawie do rozumu chorego i do jego poczucia etycznego, aby drogą perswazji dokonać „moralnej ortopedii" w znaczeniu psychagogiki.
